Drie mensen vertellen over hun gedachten, gevoelens en gedrag. Die komen verrassend veel met elkaar overeen. Ook ervaar je bij alle drie dezelfde energie. Hoe kan dat? Verschillende mensen hebben dezelfde drijfveren. Het enneagram als eeuwenoud persoonlijkheidsmodel geeft je hier inzicht in. Een panelavond brengt dit model tot leven door interviews met drie dezelfde types.
Het enneagram* bestaat uit negen verschillende types. Onder andere Corael Opleidingen, een trainingsinstituut voor persoonlijke en professionele ontwikkeling, organiseert panelavonden waarin mensen met hetzelfde type inzicht geven in hun motivaties, valkuilen en gedragingen. Elly Voorend, opleider en coach bij Corael, interviewt de panels met daarin steeds drie dezelfde types. Een moment om je eigen type en die van anderen beter te leren kennen en hun energie te ervaren. Twee panelinterviews uitgelicht: de Onderzoeker en de Leider.
Type Vijf: de Onderzoeker
Allereerst nemen drie mensen in het panel plaats met het type Vijf: de Onderzoeker. Ze kijken het publiek onderzoekend aan, wachtend op de vragen die gaan komen. Er gaat een bepaalde rust en kalmte van hen uit, tegelijkertijd lijken ze ook vrij gespannen. Wat zou er in hen omgaan?
Sociale interactie
In een panel zitten voor een groep mensen, heeft met sociale interactie te maken. Een centraal thema bij de Vijven, waar ze moeite mee hebben. Feestjes en recepties zijn bijvoorbeeld typische gelegenheden waar over ditjes en datjes wordt gesproken, situaties waarin dit type zich minder op zijn gemak voelt.
Sandra heeft daar wel een manier op gevonden. Ze heeft een aantal hobby's waar ze zich enorm in verdiept en tijdens een feestje probeert ze een andere gast daarvoor te interesseren. Ze houdt van één-op-één gesprekken. Dan hoeft ze zich maar op één persoon en één ding te concentreren. Bovendien moet het wel ergens over gaan.
Vincent vindt ook dat het wel ergens over moet gaan. In vergaderingen bijvoorbeeld vindt hij praten over vakanties of weekenden tijdverspilling. Daarvoor komen ze niet bij elkaar, vindt hij, er is een agenda. "Op zo'n moment zeg ik gewoon niks. Anderen vinden dan dat ik niet deelneem, dat is wel lastig. Ik weet niet zo goed wat ik moet zeggen en op welke manier." Waarop Sandra inhaakt: "Ja, want hoe ga je verder na de vraag Hoe gaat het met je?"
Zo zie je maar wat er leeft bij iemand die teruggetrokken overkomt. Geen onwil, een slecht humeur of verlegenheid. Gewoon niet weten hoe. De openheid van deze mensen geeft inzicht en begrip en werkt tegelijkertijd ontwapenend.
Kennis voorop
Voor Vijven is kennis vaak een hulpmiddel tot contact. Huib duikt helemaal in een onderwerp als hij iets interessant vindt. "Als kind kreeg ik de leidersrol, omdat ik precies wist hoe iets in elkaar zit. Maar ik wil die rol helemaal niet, anderen kunnen dat beter. Ik doe liever een stapje terug."
Sandra herkent het verhaal van Huib. "Ik ben twee jaar bedrijfsleider geweest en dat ging prima. De menselijke kant vond ik alleen moeilijk. Ik moest echt in mijn agenda zetten dat ik een rondje ging lopen langs alle medewerkers." Vincent beaamt het beeld van niet de leider willen zijn. Hij voegt toe: "Dan wordt er aan alle kanten aan me getrokken!"
Tijd voor zichzelf
Daar raakt Vincent nog een specifiek kenmerk van dit type. Ze hebben sneller dan anderen het gevoel dat mensen meer van hen willen dan dat ze kunnen of willen geven. Ze tasten af wat een verzoek aan energie kost. Ze hebben tijd nodig om zich op te laden, alleen. Als ze die tijd niet krijgen, voelen ze zich niet op hun gemak.
Huib vindt bijvoorbeeld één bezoek in een weekend genoeg, dan is het weekend vol. Ik hoor iemand in de zaal zachtjes "Huh!?" zeggen. Wanneer een weekend vol is, ervaart iedereen anders. Huib trekt zich terug door achter zijn PC te kruipen. Zijn vrouw is ook in de zaal en begint hard te lachen. Herkenning. Dus wat gebeurt er als zijn vrouw hem vraagt iets te doen? "Ik vind het fijn als ze opties geeft. Maar mijn eerste gedachte is eigenlijk, moet dit nu, ik had andere plannen. Dit spreek ik dan niet uit."
De man van Sandra houdt rekening met deze eigenschap, want hij legt zijn vragen ruim van tevoren in de week. Sandra zegt: "Anders kan ik echt sikkeneurig worden, als ik het pas vijf minuten van tevoren hoor. Zelfs als ik begrijp waarom ik de vraag zo laat krijg."
Typische kwaliteiten
Ondanks alle valkuilen en eigenaardigheden, heeft ieder type ook zijn kwaliteiten. Deze Vijven vinden dat ze tot de bodem kunnen gaan en veel diepgang brengen in onderwerpen.
De dame die naast me zit, herkent veel van deze mensen in haar man. Een opluchting, want ze heeft een inkijkje gekregen in de belevingswereld van dit type en dus ervaart ze meer begrip voor hem.
In het volgende artikel komt type Acht van het enneagram aan bod: de Leider.
* Het enneagram helpt je je eigen karakter te begrijpen en geeft je een helder inzicht in je relaties met anderen. Het biedt je handvatten voor zelfreflectie, zelfkennis en zelfacceptatie. En daarmee maakt het je milder naar jezelf en anderen. Het enneagram komt tot in de kern voorbij je blinde vlekken, want het laat je je drijfveren zien.
De namen van de deelnemers zijn niet hun echte namen.
Geschreven door Saskia Baardman, raakmetwoorden.nl
Bron foto: Corael Opleidingen
Boek: Kleine Ego's, Grote Zielen - Elly Voorend en Piet van Haaster. Corael Opleidingen De Bilt, corael.nl
Meer online informatie over het enneagram: enneagram.startpagina.nl, enneagramsite.nl
